健康 Gezondheid
Voorkomen is
de halve zorg
De meeste koiziektes krijgen pas grip op een vis die al verzwakt is door slecht water, stress of een besmetting van buitenaf. Preventie is je sterkste medicijn.
Een gezonde koi is alert, eet gretig, heeft heldere ogen, een glanzende huid en vinnen die mooi openstaan. Leer het normale gedrag van je vissen kennen: dan valt afwijkend gedrag je meteen op.
Alarmsignalen
- Schuren en springen (flashing): de vis wrijft zich tegen bodem of wand, vaak een teken van huidparasieten;
- Geklemde vinnen en lusteloos in een hoek of aan de bodem hangen;
- Versnelde of happende ademhaling aan het oppervlak (vaak zuurstof- of kieuwprobleem);
- Niet meer eten, vermageren, of juist een opgezwollen buik;
- Zichtbare afwijkingen: witte stippen, rode plekken, open wondjes, veel slijm of opstaande schubben.
Eerste reflex bij twijfel: test het water
Voor je aan medicijnen denkt, meet je ammoniak, nitriet, pH en zuurstof. Heel vaak ligt de oorzaak in het water, niet in een ziektekiem. Water op orde brengen lost een verrassend groot deel van de problemen op.
病気 De belangrijkste aandoeningen
Veelvoorkomende ziektes
Witte stip Ichthyophthirius multifiliis
Symptomen
Fijne witte stippen als griesmeel op huid en vinnen, schuren, geklemde vinnen.
Oorzaak
Een eencellige parasiet, vaak losgemaakt door stress of een temperatuurschok.
Aanpak
Speciale anti-witte-stipmiddelen; de behandeling moet de vrij zwemmende fase treffen. Temperatuur en waterkwaliteit stabiel houden.
Huid- en kieuwwormen Gyrodactylus & Dactylogyrus
Symptomen
Hevig schuren, veel slijm, versnelde ademhaling, soms rode kieuwen.
Oorzaak
Microscopisch kleine parasitaire wormpjes op huid en kieuwen, vaak binnengebracht met nieuwe vissen.
Aanpak
Gerichte antiparasitaire middelen. Laat bij twijfel een huidafstrijkje onder de microscoop bekijken door een specialist.
Visluis & ankerworm Argulus & Lernaea
Symptomen
Met het blote oog zichtbare parasieten op de huid, plaatselijke irritatie en wondjes.
Oorzaak
Grotere parasieten die zich vasthechten; komen vaak mee met nieuwe vissen of planten.
Aanpak
Specifieke behandelingen tegen deze parasieten; grote exemplaren kan een specialist voorzichtig verwijderen. Ontsmet de wondjes.
Zweren en vinrot bacterieel, o.a. Aeromonas
Symptomen
Rode, ontstoken plekken, open wonden, of rafelige, wegrottende vinnen.
Oorzaak
Bacteriën die toeslaan na een wondje, parasieten of bij slechte waterkwaliteit.
Aanpak
Water optimaliseren, wonden ontsmetten. Bij diepe zweren is begeleiding door een dierenarts of koispecialist aangewezen.
Waterzucht dropsy, een symptoom
Symptomen
Sterk opgezwollen buik met opstaande schubben, het typische "dennenappel"-beeld.
Oorzaak
Geen ziekte op zich, maar een teken van onderliggend orgaanfalen (vaak de nieren). Meestal ernstig.
Aanpak
De prognose is helaas slecht. Zonder oorzaak wegnemen helpt behandelen zelden; laat je adviseren door een specialist.
Koi-herpesvirus KHV
Symptomen
Aangetaste, wegrottende kieuwen, apathie en zeer snelle, massale sterfte, vooral bij 18 tot 28 °C.
Oorzaak
Een uiterst besmettelijk virus. Vissen die het overleven kunnen levenslang drager blijven.
Aanpak
Er is geen behandeling. Alles draait om preventie: strikte quarantaine van nieuwe vissen en geen materiaal delen tussen vijvers.
Karperpokken carp pox
Symptomen
Gladde, wasachtige, witgrijze plekjes op huid en vinnen.
Oorzaak
Een onschuldig herpesvirus dat vooral in koud water opduikt.
Aanpak
Doorgaans geen: het is cosmetisch en verdwijnt vaak vanzelf als het water opwarmt.
検疫 De gouden preventieregels
Zo hou je ziekte buiten
- Quarantaine: hou nieuwe vissen enkele weken apart voor je ze in de hoofdvijver zet;
- Stabiel water: vermijd schommelingen en overbevolking;
- Rust en hygiëne: beperk stress en deel geen netten of materiaal tussen vijvers.
Niet zelf blindelings dokteren
Gooi niet lukraak middelen in de vijver en gebruik geen antibiotica op eigen houtje: verkeerd of te vaak behandelen maakt het vaak erger. Twijfel je, of gaat het snel bergaf, schakel dan een dierenarts of gespecialiseerde koizaak in.